Psikoloğa başvurmak için herkes için geçerli doğru bir zaman ya da karşılanması gereken belirli koşullar yoktur. Ancak iş, okul, aile ya da sosyal ilişkiler gibi temel yaşam alanları olumsuz etkilendiğinde; yani kişinin günlük yaşam işlevselliği etkilenmeye başladığında bir uzmandan destek almak özellikle önerilir.

Aynı zorluk farklı kişilerin hayatını farklı düzeylerde etkileyebilir. Örneğin topluluk önünde konuşurken kaygı yaşıyorsanız ve bu nedenle iş hayatınız olumsuz etkileniyorsa psikolojik destek sizin için faydalı olabilir. Buna karşılık bu durumla çok nadiren karşılaşıyorsanız ve yaşadığınız kaygı günlük yaşamınızı ya da işlevselliğinizi anlamlı ölçüde etkilemiyorsa, yalnızca bu konu özelinde psikolojik destek alma gereksinimi duymayabilirsiniz.

Kendinize şu soruyu sormayı deneyebilirsiniz: “Bugün yaşadığım bu sorun ortadan kalksa hayatımda ne değişirdi?” Eğer bu sorunun çözülmesi yaşam kalitenizi, ilişkilerinizi, işinizi veya günlük işlevselliğinizi belirgin biçimde iyileştirecekse psikoterapiyi değerlendirmek faydalı olabilir.

Bunun yanında aşağıdaki belirtiler psikolojik destek almanın yararlı olabileceğine işaret edebilir: 

• Günlük yaşam aktivitelerini yerine getirmekte zorlanma (örneğin kişisel bakım ve ev işlerinde zorlanma vb.),
• Eskiden keyif alınan etkinliklerden uzaklaşma, isteksizlik ve motivasyon kaybı yaşama,
• Uyku düzeni, iştah veya enerji düzeyinde belirgin değişiklikler yaşanması,
• Tıbbi bir nedenle açıklanamayan ağrı, mide-bağırsak sorunları veya çarpıntı gibi bedensel belirtilerin görülmesi,
• Yoğun kaygı, çökkünlük, öfke veya suçluluk gibi duyguların uzun süre devam etmesi,
• Tekrarlayan ve kontrol etmekte zorlanılan düşünceler, dikkat ve odaklanma güçlüğü, planlama ve karar vermekte zorlanma,
• Benzer sorunların ya da yaşamı zorlaştıran ilişki ve davranış örüntülerinin tekrar etmesi,
• Kendinize veya başkalarına zarar vermeye ilişkin düşüncelerin veya girişimlerin olması. Bu durumda vakit kaybetmeden bir psikiyatra veya en yakın sağlık kuruluşuna başvurmanız önemlidir.

Ancak psikoterapi yalnızca bu tür sorunlar ortaya çıktığında başvurulan bir destek değildir.

Psikoterapi Sadece Sorunları Çözmek İçin Değildir

Psikoterapi yalnızca mevcut sorunları hafifletmeyi amaçlamaz. Aynı zamanda kişinin kendini daha iyi tanımasına, duygu, düşünce ve davranış örüntülerini anlamasına, kendisine iyi gelmeyen kalıpları fark etmesine ve daha işlevsel baş etme becerileri geliştirmesine yardımcı olur.

Bu süreçte kişi ilişkilerini daha sağlıklı yönetebilir, yaşamındaki kararları daha bilinçli verebilir ve karşılaştığı zorluklarla daha etkili bir şekilde baş etmeyi öğrenebilir. Böylece yalnızca yaşadığı güçlüklerle baş etmekle kalmaz, gelecekte karşılaşabileceği zorluklara karşı psikolojik dayanıklılığını da artırabilir.

‘Yeterince kötü’ hissetmeyi beklemek zorunda değilsiniz. Bazen yalnızca kendinizi daha iyi tanımak, ilişkilerinizi güçlendirmek ya da daha doyumlu bir yaşam sürmek istemek bile destek almak için yeterli bir nedendir.