Son yıllarda online terapi, psikolojik destek almanın yaygın yollarından biri haline geldi. Buna rağmen birçok kişinin aklında hâlâ aynı soru var:

“Online terapi gerçekten işe yarıyor mu, yoksa yüz yüze terapi daha mı etkili?”

Tek bir cevap vermek mümkün olmasa da, bugüne kadar yapılan bilimsel araştırmalar online terapinin birçok kişi için etkili bir seçenek olabileceğini göstermektedir.

Yapılan araştırmalar, online terapi ile yüz yüze terapi arasında elde edilen sonuçların birbirine oldukça yakın olduğunu bildirmektedir. Özellikle Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) uygulamalarında online terapinin etkili sonuçlar verdiğini gösteren güçlü bilimsel kanıtlar bulunmaktadır.

Bu bulgular, terapinin etkisini belirleyen tek unsurun görüşme ortamı olmadığını düşündürmektedir.

Psikoterapinin etkisini belirleyen en önemli unsurlardan biri de terapist ile danışan arasında kurulan ilişkidir. Bu nedenle online terapi yaygınlaşmaya başladığından beri en çok tartışılan konulardan biri şudur: 

“Ekran aracılığıyla gerçekten güçlü bir ilişki kurulabilir mi?”

Araştırmalar, semptom azaltma ve genel tedavi sonuçları açısından online terapi yüz yüze terapiyi birbirine yakın bulsa da; terapötik ilişkinin algılanan kalitesi konusunda araştırmalar arasında bir fikir birliği yok — bazı çalışmalar online terapide de güçlü bir ilişki kurulabildiğini gösterirken, bazıları yüz yüze terapinin bu açıdan daha üstün algılandığını bildiriyor.

Danışanlar, online terapide de terapistleri tarafından anlaşıldıklarını, kendilerini rahat ifade edebildiklerini ve terapi sürecine aktif şekilde katılabildiklerini bildirmektedir. Bazı çalışmalar ise yüz yüze terapinin güven ve yakınlık hissi açısından bazı kişiler tarafından daha güçlü deneyimlenebildiğini bildirmektedir. 

Bu bulgular birlikte değerlendirildiğinde, ilişkinin niteliğinin yalnızca terapinin sunulma yöntemine değil; kişinin ihtiyaçlarına ve tercihine bağlı olduğu görülmektedir.

Hangisini seçmeli?

Aslında seçim, “Hangisi daha iyi?” sorusundan çok “Hangisi bana daha uygun?” sorusunun cevabına bağlıdır.

Online terapinin avantajları

Online terapi birçok kişi için psikolojik desteğe ulaşmayı kolaylaştırabilir. Araştırmalarda öne çıkan bazı avantajlar şunlardır (Chvilyova ve Voronin, 2024):

• Ulaşım gerektirmemesi: Terapiye gitmek için zaman ve yol masrafı ayırmayı gerektirmez.
• Konumdan bağımsız destek alabilme: Farklı şehirde veya ülkede yaşayan kişiler de istedikleri uzmandan destek alabilir.
• Daha erişilebilir olması: Yoğun çalışanlar veya hareket kısıtlılığı yaşayanlar için süreci kolaylaştırabilir.
• Kendi ortamında olmanın rahatlığı: Bazı kişiler evlerinde ya da kendilerini güvende hissettikleri bir ortamda duygularını ifade etmeyi daha kolay bulabilir.

Online terapinin sınırlılıkları

Bununla birlikte, online terapinin bazı sınırlılıkları da olabilir:

• Teknik aksaklıklar: İnternet bağlantısı veya kullanılan cihazlarla ilgili sorunlar görüşmenin akışını zaman zaman etkileyebilir.
• Uygun görüşme ortamı ihtiyacı: Gizliliğin korunabileceği, bölünmeyecek bir ortam oluşturmak her zaman kolay olmayabilir.
• Sözsüz iletişimin daha sınırlı değerlendirilebilmesi: Yüz yüze terapide fark edilen bazı mimik, beden dili ve diğer sözsüz iletişim ipuçlarını ekran üzerinden değerlendirmek daha zor olabilir.

Yüz yüze terapi kimler için daha uygun olabilir?

Terapötik ilişkiyi ve iletişimi destekleyebilmesi: Aynı fiziksel ortamı paylaşmak, bazı kişilerde terapistle güven ve yakınlık hissinin gelişmesini kolaylaştırabilir. Ayrıca mimikler, beden dili, göz teması ve ses tonu gibi sözsüz iletişim ipuçlarının daha bütüncül şekilde değerlendirilmesine olanak sağlayabilir.

Terapiye odaklanmayı kolaylaştırabilmesi: Terapi için ayrı bir fiziksel alana gitmek, bazı kişilerin günlük yaşamdan zihinsel olarak ayrışmasına ve görüşmeye daha rahat odaklanmasına yardımcı olabilir. Bunun yanı sıra, dikkat dağıtıcı unsurların daha sınırlı olduğu ve mahremiyetin daha kolay sağlanabildiği bir ortam sunabilir.

Bilimsel araştırmalar, online ve yüz yüze terapi arasında herkes için geçerli bir “daha iyi” seçeneği olmadığını göstermektedir. Asıl önemli olan, ihtiyaçlarınıza uygun ve düzenli sürdürülebilen nitelikli bir terapi sürecine ulaşabilmektir. 

Kaynakça:

Chvilyova, O., & Voronin, A. (2024). Online Psychotherapy: The Main Problems and Evaluation of Effectiveness. Psychology. Journal of Higher School of Economics, 21(3), 587-602. 

Eichenberg, C., Aranyi, G., Rach, P., & Winter, L. (2022). Therapeutic alliance in psychotherapy across online and face-to-face settings: A quantitative analysis. Internet Interventions, 29, 100556. 

Fernandez, E., Woldgabreal, Y., Day, A., Pham, T., Gleich, B., & Aboujaoude, E. (2021). Live psychotherapy by video versus in-person: A meta-analysis of efficacy and its relationship to types and targets of treatment. Clinical Psychology & Psychotherapy, 28(6), 1535–1549.

Mercadal, J., Coromina, L., & Cabré, V. (2025). Effectiveness and therapeutic alliance between face-to-face and online psychological interventions: A longitudinal study. Frontiers in Psychology, 16, Article 1624438. 

Norwood, C., Moghaddam, N. G., Malins, S., & Sabin-Farrell, R. (2018). Working alliance and outcome effectiveness in videoconferencing psychotherapy: A systematic review and noninferiority meta-analysis. Clinical Psychology & Psychotherapy, 25(6), 797–808.

Zandieh, S., Abdollahzadeh, S. M., Sadeghirad, B., Wang, L., McCabe, R. E., Yao, L., Inness, B. E., Pathak, A., Couban, R. J., Crandon, H., Torabiardakani, K., Bieling, P., & Busse, J. W. (2024). Therapist-guided remote versus in-person cognitive behavioural therapy: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. CMAJ, 196(10), E327–E340.